Ayın Konusu

Yumurta ve Sperm Bağışı

Zaman zaman sansasyonel haberleri kullanmak isteyen medya tarafından da gündeme getirilen 50 yaşın üzerinde kadınların tüp bebek tedavileri ile gebe kaldıkları veya hiç spermi olmayan erkeklerin sağlıklı bebek sahibi oldukları haberleri gerçeği tam olarak yansıtmamaktadır.

Bu kadar ileri yaşlardaki kadınların kendi yumurtalarıyla gebe kalmaları mümkün değildir, Erkekte sperm sorunu olduğunda ise menide sperm yoksa mikroenjeksiyon yapabilmek için mutlaka testis dokusu içinde sperm bulunması gerekir.

Medyadaki haberlerin sisteme en çok zarar veren tarafı sanki kendi üreme hücreleri kullanıldığı gibi bir izlenim verilerek bebek özlemi içindeki kişilerin kandırılmasıdır.

Türkiye'de farklı kişilerden alınan üreme hücrelerini kullanmak yasal değildir, bu nedenle yumurta ve spermi olmayanlar yurtdışına yönlendirilmektedir. Yunanistan, Belçika, Kıbrıs, İspanya, İngiltere, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Rusya, Bulgaristan, Azerbaycan, Ürdün gibi ülkelerde bu yönteme izin verilmektedir.

Erken menopoza giren veya yumurta kalitesi ileri derecede bozuk olan kadınlar için yumurta bağışı programları kolaylıkla önerilebilir, ancak menopoz sonrası ileri yaşlarda psikolojik değerlendirme çok iyi yapılmalı, ileri yaştaki erkek ve kadına eşlik edebilecek fiziksel hastalıklar araştırılmalıdır. İleri yaşta oluşan gebeliğin takibi de özenle yapılmalı, gebelik komplikasyonlarının arttığı bilinmelidir.

Sperm bağışı için rutin tüp bebek hazırlığından farklı olmayan bir şekilde yumurtalar büyütülerek uygun zamanda sperm bağışı yapılacak laboratuvara yönlendirilir. Yumurta bağışı için tedavi daha basittir sadece rahim içi zarı ( endometrium) hazırlığı için östrojen içeren ilaçlar kullanılır. Vericinin yumurtaları olgunlaştığında, eşinden sperm alınması ve mikroenjeksiyon için endometrium hazırlığı yapılan çift laboratuara yönlendirilir.

Sperm bağışı için genellikle dünyada sıkıntı çekilmese de bağışlanan yumurta bulmak her zaman kolay olamamaktadır. Bağışlayıcılar ya yumurtalarını satan genç ve sağlıklı kadınlar veya kendileri de tüp bebek yaptıran ve yumurtalarını paylaşmak isteyen kadınlardır. Yumurta bağışı uygulamalarında elde edilen başarı genelde kendi yumurtaları ile tüp bebek yapan kadınlara oranla daha yüksektir. Uygulamayı yaptıran kadının menopozda olması durumu değiştirmez.

Yumurta bağışında başka bir kadından alınan yumurtalar kocanın spermleri ile döllendikten sonra rahime nakledilir. Bu şekilde kadın kendi genetik yapısını taşımayan bir çocuğu doğurur. Ancak annelik duygusunun daha çok fiziksel ve hormonal etkilerle oluştuğu, karnında taşıdığı ve doğurduğu çocuğu sahiplenme ile ilgili sorun yaşanmadığı görülmektedir. Yapılan psikolojik testler yumurta bağışı ile doğan bebeklerin aile içi bağlar ve anne ile olan ilişkilerinin normal bebeklerden farksız olduğunu göstermiştir.